Waarom status B een volle parkeerplaats is in het Dashboard Digitoegankelijk

Nederlandse overheidsorganisaties moeten voor al hun websites en apps een toegankelijkheidsverklaring maken. Op basis van deze verklaring wordt er een toegankelijkheidsstatus toegekend en kun je een label op je website plaatsen, vergelijkbaar met de energielabels voor huizen en elektrische apparaten. In het Dashboard Digitoegankelijk kan iedereen zien hoe toegankelijk websites en apps van Nederlandse overheidsorganisaties zijn. 

Hoe toegankelijkheidsstatus B wordt toegekend

Om toegankelijkheidsstatus B te krijgen, moet je je website laten onderzoeken op digitale toegankelijkheid. De resultaten van het onderzoek worden in een toegankelijkheidsrapport met je gedeeld (als je het onderzoek niet zelf hebt uitgevoerd natuurlijk). De url van het rapport zet je in je toegankelijkheidsverklaring. En, tadaaa! Daar is je toegankelijkheidsstatus B. That’s it. Je bent klaar. Serieus. Geen wonder dus dat dit de meest populaire toegankelijkheidsstatus is: je trekt de portemonnee, laat een onderzoek uitvoeren en je bent klaar.

Wat toegankelijkheidsstatus B betekent

Toegankelijkheidsstatus B betekent dus dat je je website hebt laten onderzoeken op de digitale toegankelijkheid ervan. En dat de website aan minder dan 50 succescriteria van de norm WCAG 2.1, niveau A en AA voldoet. Niets meer en niets minder. Met toegankelijkheidsstatus B voldoe je aan de wet (het Besluit digitale toegankelijkheid overheid, sinds juli 2023 onderdeel van de Wet digitale overheid) als je ook maatregelen hebt beschreven en je elk jaar verbetering laat zien. Maar, óók als je website aan 0 succescriteria voldoet én je geen plan van aanpak hebt, krijgt je website ‘gewoon’ toegankelijkheidsstatus B. En daar wringt de schoen…nogal…

De ware aard van toegankelijkheidsstatus B

In Nederland moeten websites van overheden voldoen aan de norm WCAG 2.1, niveau A en AA. Hieronder vallen 50 succescriteria. Met een toegankelijkheidsonderzoek (WCAG-EM) krijgen overheidsorganisaties inzicht in welke succescriteria hun websites nog voldoen en nog niet voldoen. De succescriteria waaraan nog niet is voldaan; vink je stuk voor stuk aan bij het opstellen van je verklaring. 

Zodra je de verklaring met toegankelijkheidsstatus B publiceert, gaat de tijd lopen: ieder jaar moet je de verklaring controleren en bijwerken. In andere woorden: het is de bedoeling dat je, vanaf de eerste publicatie van een toegankelijkheidsverklaring met toegankelijkheidsstatus B, direct aan de slag gaat met het oplossen van toegankelijkheidsproblemen.  

Geen echte prikkel bij toegankelijkheidsstatus B

Maar wat nou als je dat niet doet? En zelfs niet ieder jaar je verklaring bijwerkt? Wat gebeurt er dan? Nou, heel simpel: de eerste 3 jaar gebeurt er niets. Nikkes, nakkes, nada.

Pas na 3 jaar gebeurt er iets: de geldigheid van het onderzoeksrapport verloopt. Dan wordt je toegankelijkheidsstatus B automatisch aangepast naar toegankelijkheidstatus D. Je voldoet dan niet langer aan de wet. 3 jaar lang kun je je gebruikers dus tegen toegankelijkheidsproblemen aan laten lopen zonder dat er iets gebeurt met toegankelijkheidsstatus B. 

Controle en een prikkel op échte vooruitgang ontbreekt. Bijvoorbeeld vanuit een toezichthouder, het toegankelijkheidsregister en/of het Dashboard Digitoegankelijk. Dat betekent dus dat het belangrijk is dat een organisatie intrinsiek gemotiveerd moet zijn om naast het verklaren en laten onderzoeken echt met digitale toegankelijkheid aan de slag te gaan. Het is sowieso heel fijn als dat het geval is maar de praktijk is helaas wat weerbarstiger. Er zijn ongetwijfeld (bestuurders bij) overheidsorganisaties die status B vooralsnog meer dan voldoende vinden. Want hé, we hebben een groen label en we voldoen toch aan de wet…?

Toegankelijkheidsstatus B: een samenvatting

• Status B krijg je door een toegankelijkheidsonderzoek (WCAG-EM) uit te laten voeren en op basis hiervan een toegankelijkheidsverklaring te maken.
• Met status B voldoe je aan de wet maar niet aan de WCAG-norm. Een website met status B kan veel of weinig toegankelijkheidsproblemen hebben.
• Status B vereist dat je aan de slag gaat met het oplossen van toegankelijkheidsproblemen. Je moet hiervoor maatregelen beschrijven. Op het uitvoeren van de maatregelen en het oplossen van de problemen wordt (na publicatie van een toegankelijkheidsverklaring) niet gecontroleerd.
• Een toegankelijkheidsverklaring moet ieder jaar worden bijgewerkt. In het kort is het de bedoeling dat er ieder jaar een x aantal toegankelijkheidsproblemen worden opgelost. Hierop wordt niet gecontroleerd.
• Er is niet bepaald hoeveel vooruitgang een organisatie per jaar moet boeken. Een organisatie kan in theorie jaar na jaar slechts 1 toegankelijkheidsprobleem oplossen (voldoen aan een succescriterium) zonder echte, impactvolle vooruitgang te boeken. Er is geen controle en prikkel op snelle(re) en/of regelmatige duurzame vooruitgang.

Hoe strakker parkeerbeleid de parkeerplaats kan laten leeglopen

Adviseurs digitale toegankelijkheid en accessibility officers zouden een handje geholpen kunnen worden. De parkeerplaats vol met B-tjes moet namelijk leeg (lees: al die websites met toegankelijkheidsstatus B moeten zo snel als mogelijk volledig digitaal toegankelijk worden). De volgende keer delen we een aantal ideeën die ervoor kunnen zorgen dat toegankelijkheidsstatus B meer inzicht geeft. En er wellicht meer beweging komt in het volledig toegankelijk maken van websites. 

De foto bij dit blog is gemaakt door Kelly. Thanks, Kelly!